Ебін тапқандар интернет дәуірінің игілігін көріп жатыр. Сан түрлі әлеуметтік желіден бастап, қандай да бір затқа тапсырыс рәсімдеу, ақша аудару секілді көптеген жұмыс дәл осы ғаламтор арқылы жүзеге асатыны баршаға белгілі. Әйтсе де мұның қарапайым халық үшін пайдасымен қатар зияны да бар. Алаяқтықтың түрлі жолымен жұрттың қалтасын қағып жүргендер әлі де азаяр емес.
Кейінгі жылдары оңай олжаға кенелгісі келетін, еш қиындықсыз қаражат табуды мақсат еткен алаяқтардың жаңбырдан кейінгі саңырауқұлақтай қаптап кеткені анық. Олар құрған алаяқтық жүйенің қақпанына түсіп, артынан аһ ұрып жатқан қарапайым халық аз емес. Құзырлы орган өкілдері шағын аудандардағы аулаларды шарлап, қауіпсіздік шараларын жан-жақты жүргізіп жатса да, нәпақасын алаяқтардың шотына аударған аңғал жұрт азаяр емес.
«Ел азаматтарын алдап соғып, қаражатын қалтасына басатын алаяқтарға қарсы күрес кейінгі бірнеше жылдың бедерінде қарқынды жүргізіліп жатқаны мәлім. Бұл – қоғамдағы өзекті мәселенің бірі. Өкінішке қарай, жыл сайын жерлестеріміз әлеуметтік желілердегі, интернет-ресурстардағы, YouTube арналар мен мессенджерлердегі жарнамалардың құрбанына айналып жатыр. Жұрт көбіне қаржылық пирамидалар құрған алаяқтық жүйенің құрбаны болады. Мұндай дерек жиі қайталанатынын байқап жүрміз. Мәселен, 2024 жылы жәбірленушілерден түскен арыздар негізінде облыста қаржылық мониторинг агенттігі 3 қылмыстық іс тіркеген еді. Ал өткен жылы 4 бірдей қылмыстық іс анықталды. Оның ішінде Қылмыстық кодекстің 217-1-бабында көзделген қаржылық пирамиданы заңға қайшы жарнамалау дерегі де бар», дейді облыс бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті басшысының орынбасары Нұрбол Рахметов.
Департамент басшысының орынбасары келтірген дерекке жүгінсек, халықты алдау мен тонауды әдетке айналдырған алаяқтардан зардап шеккендер саны сиремей тұр. Нақтырақ айтсақ, кейінгі үш жылда өңір бойынша 200-ден аса азамат қаржылық пирамидалардың құрбанына айналыпты. Бұл тек ресми дерек. Құзырлы органдарға жүгінбегендер қанша екені белгісіз.
«Алаяқтардың құрығына ілінген азаматтар қылмыскерлер уәде еткен көзсіз пайда ешқашан қайтарылмайтынын қаперден шығармағаны абзал. Ал тұрғындар алаяқтық дерегі бойынша арыз түсіріп, құзырлы органдарға жедел жүгінсе, қаражатты қайтару ықтималдылығы жоғарылай түседі. Жұртшылық осыны естен шығармаса дейміз.
Департамент қызметкерлері келтірілген залалды өтеу және ұйымдастырушылар алған қылмыстық кірісті анықтау мақсатында қолдан келген шараның бәрін қабылдап жатыр. Мәселен, 2025 жылғы тергеп-тексеру барысында департамент қызметкерлері қабылданған шаралар нәтижесінде зардап шеккен азаматтарға 11 млн теңгеден аса келтірілген залал өтелді. Жалпы, кейінгі 3 жыл аралығында 56 млн теңге көлемінде залал өтелгенін айта кеткен жөн», дейді Н.Рахметов.
Қаржылық мониторинг агенттігінің кең ауқымды операциясының нәтижесінде бірнеше қаржылық ұйымның жолы кесіліпті.
«2025 жылы еліміздің барлық өңірінде тұтыну кооперативінің атын жамылған «Асар Баспана» қаржылық пирамида ұйымының заңсыз қызметі тоқтатылды. Жалпы алғанда, компаниялардың кеңселерінде және күдіктілердің тұрғылықты жері бойынша жүргізілген тінту барысында 1,1 млрд теңгеден аса қолма-қол ақша және арасында пре-миум кластағы көліктер бар 10 автокөлік тәркіленді», дейді департамент басшысының орынбасары.
Қалай десек те сана жаңғырмайынша, аңғал халық әккілер қазған апанға түсуді тоқтатпайтын секілді. Алаяқтардың арбауына түскен азаматтардың саны жыл өткен сайын азаймай отырғаны осыны аңғартады. Өкініштісі де – сол.
Жамбыл облысы