Редакция таңдауы
Нобель-2020: Экономикаға орасан пайда әкеле ме?
2020 жылы экономика саласы бойынша Нобель сыйлығы америкалық Пол Милгром мен Роберт Уилсонға бұйырды. Олардың аукцион теориясы мен аукциондардың жаңа форматын ойлап тапқаны үшін осы сыйлыққа лайық деп танылғанын әлемдік ақпарат құралдарының бәрі жарыса жазды.
23 Қараша, 2020
Қазақтар жасаған алып әуе шары
Қытай елінде қазақы дәстүрдің қаймағын бұзбай, ұлттық дәстүрлерімізді дәріптеп отырған аса дарынды қандастарымыз бар. Атажұрттан жырақта қоныстанса да, бұл ағайындарымыздың мерейімізді тасытып, рухымызды оятатын ерен тірліктері көп. Мәселен, Ақсай қазақтары жасаған алып әуе шары.
23 Қараша, 2020
Іргесі 1888 жылы қаланған, дүние жүзіне танымал «National Geographic» атты журнал бар. Бұл басылым – ғалам назарын аударған мәдени мұралар, археологиялық жаңалықтар, жан-жануарлар әлемі мен мұхит түбіндегі тіршілік иелерінің өмірі секілді тақырыптарды қаузайды. Сонымен қатар түрлі-түсті фоторепортаж жариялайды. Журнал әлем халықтарының бірнеше тілінде жарық көреді. Құрылтайшысы – АҚШ-тағы Ұлттық география қоғамы.
23 Қараша, 2020
Мал ұрлығына байланысты заң біршама қатайғанымен, өңірде мал ұрлығы тыйылмай отыр. Соғым науқаны қарсаңында өршіп кететін әдеті еді. Биыл да бұрынғының кебін кимесек жарағаны.
23 Қараша, 2020
«Ашық қоғамға – ашық архивтер» (Президент Архивінің Батыс Қазақстан облысындағы күндері)
Жуырда Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві және Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік архивінің бірлесе отырып ұйымдастыруымен «Рухани жаңғыру: Ашық қоғамға – ашық архивтер» тақырыбындағы онлайн дөңгелек үстел өтті. Аталған шара Қазақстан Президенті Архивінің Батыс Қазақстан облысындағы күндері аясында ұйымдастырылды.
23 Қараша, 2020
Жамбыл облысында әлеуметтік тауарлардың бағасын тұрақтандыру жұмыстары жүргізіліп жатқанымен, көпшілік үшін аса қажетті азық-түлік бағалары қымбаттағаны байқалуда. Өңірлік коммуникациялар қызметінің алаңында өткен брифингте облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Жандос Жақыпов әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын тұрақтандыру шараларына тоқталды.
23 Қараша, 2020
Өткен тәулікте пневмониямен 157 адам ауырып, 2 адам көз жұмды
Қазақстанда өткен тәулікте пневмониямен 157 адам ауырып, 2 адам көз жұмды, деп хабарлайды Egemen.kz.
22 Қараша, 2020
"Егеменнің" тілшісі Абайдың 175 жылдығына арналған айтыстың бас жүлдегері атанды
Атырауда Абайдың 175 жылдығына арналған "Қайран елім қазағым.." атты республикалық ақындар айтысының бас жүлдесін "Егемен Қазақстан" газетінің тілшісі, айтыскер ақын Рауан Қайдар иеленді, деп хабарлайды Egemen.kz.
21 Қараша, 2020
Швецияда коронавирустың екінші толқыны басталды
Көршілес елдермен салыстырғанда, Швеция үкіметі ешқашан қатаң карантиндік шектеулер енгізген емес, деп хабарлайды Egemen.kz.
21 Қараша, 2020
Даниал Ахметов: Оқушылар вирусты көбінесе үй жағдайында жұқтырған
Бүгін Орталық коммуникациялар қызметіндегі баспасөз мәслихатында Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов өңірдегі мектеп оқушылары коронавирусты көбіне-көп үй жағдайында жұқтырғанын мәлімдеді, деп хабарлайды Egemen.kz
20 Қараша, 2020
Хабиб Нурмагамедов енді ауыл шаруашылығымен айналысады
Жеңіл салмақтағы UFC абсолют чемпионы Хабиб Нурмагомедов алдағы жылы жоғары білім алып, ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейтінін айтты, деп хабарлайды Egemen.kz
20 Қараша, 2020
Қырандар хикаясы (этнографиялық этюдтар)
Халқымыздың ежелден келе жатқан бір өнері – құсбегілік. 1253-1255 жылдары қазіргі қазақ даласын көктей өтіп, шығысқа сапар шеккен еуропалық саяхатшы Гильом де Рубруктің күнделік жазбасында: «Көшпенділер бүркіт, сұңқар сияқты аңшы құстарды көп ұстайды. Оларды қолдарына отырғызып аң аулайды» десе, итальялық жиһанкез Марко Поло жазыпты: «Ұлы ханның (Құбылайды айтады) Баян және Минған атты ағайынды бектері бар. Халық оларды «Құсбегі» деп атайды. Себебі, олар ханның қол астындағы 20 мың құсбегілер мен аңшыларды басқарады. Минған басқарған 10 мың адам қызыл түсті киім киіп, Баян бастаған 10 мың адам көк түсті киім киіп, ханмен бірге саятқа шығады. 10 мыңдықтың 2 мыңы аңшы иттерді жетектеп жүреді. Екіге бөлінген аңшы-құсшылар күншілік жерден шеңбер жасап аң-құстарды қыспаққа түсіреді. Дәл осы сәтті көру керемет тамаша әсер береді» дейді. Көптеген этнограф зерттеушілер саятшылық Орталық Азияда пайда болып, кейін әлемнің басқа жерлеріне тараған дейді. Атап айтқанда, Шығыс Қазақстан жеріндегі «Шілікті» қорғанынан: басы артына қайырылған шеңгелі мен көзі перуза тастармен көркемделген 36 дана бүркіт тәрізді құстың құйма қапсырмасы табылса, Өскемен қаласының маңынан табылған Құрық қорғанынан (б.д.д ІV-ІІ ғ.ғ) мәйітпен бірге жерленген төрт бүркіттің қаңқасы шықты. Сол сияқты, ХVІ ғасырдың соңында қабылданған «Жеті жарғы» жорасында: «Қыран құсты өлтірген адам олардың иесіне бір құл немесе күңнің құнын төлесін» деген бап бар. Осы орайда, ел ішінде айтылып, бүгінге жеткен қыран құстар жайлы хикаяларды ұсынып отырмыз.
20 Қараша, 2020
Кездейсоқ кеселден сақтану – әркімнің өз қолында
Желтоқсанның басында әлем жұртшылығы жұқтырылған иммун тапшылығы синдромымен (ЖИТС) күрес күнін атап өтеді. Бұл кеселге ұшырағандардың қауіпті дертпен өмір бойы күресуге мәжбүр болатыны аз жазылып жүрген жоқ. Ақтөбе облысында 1989 жылдан бастап қазіргі күнге дейін 457 тұрғынның ЖИТС-ке шалдыққаны анықталды.
20 Қараша, 2020
Карантин білім алуға кедергі емес
Елордада карантин шаралары күшейтілді. Осы ретте ата-аналардың балаларының денсаулығы үшін алаңдаушылық білдіретіні түсінікті. Сондықтан білім беру ұйымдарындағы қазіргі жағдайға тоқталғанды жөн көрдік. Нұр-Сұлтан қалалық Білім басқармасының мәліметінше, барлық білім беру ұйымдары қашықтан оқыту және кезекші сынып режімінде жұмыстарын жалғастыруда.
20 Қараша, 2020
Үкімет пен Ұлттық банк әу бастан «ауа жайылып», бақылаусыз кеткен микроқаржы ұйымдарына қатысты талаптарды күшейтуде. Әсіресе соңғы жылдары бұл бағыттағы жұмыстар жандана түсті. Соның бір дәлелі – келер жылдан бастап микроқаржы ұйымдарына қатысты бірнеше талап заңды күшіне енбек.
20 Қараша, 2020
Жеті жыл бұрын «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасы қабылданып, солтүстік пен шығыстағы «жұмыс күшін қажет ететін» аймақтарға азаматтарды қоныстандыру қолға алынған. Тәуір-тәуір уәделері де бар: үймен, жермен қамтиды, отбасының әр мүшесіне бір реттік жәрдемақы береді, балалары мектеп пен балабақшаға кезексіз қабылданады, тағысын тағы. Осы орайда жылы орнын суытып солтүстікке көшіп барған кейіпкерлермен пікірлескен едік. Бірінің айы оңынан туса, бірі әлі мемлекет ұсынған игіліктерді ала алмай шерменде болып жүр.
20 Қараша, 2020
Алматыда ел чемпионаты басталды
Алматыдағы «Достық» спорт кешенінде күрес түрлерінен Қазақстан чемпионатының жалауы желбіреді. Бір аптаға созылатын жарыс барысында көрермендер нағыз «жан алысып, жан беріскен» айқастардың куәсі болатынына күмәніміз жоқ. Өйткені бүгінгі таңда грек-рим мен еркін күресте барлық салмақ дәрежелері бойынша мықты бәсекелестік байқалып тұр. Оның үстіне, келесі жылы Токио Олимпиадасының алауы тұтанады. Ғаламдық додада бақ сынауды армандаған әр балуанның Алматы бозкілемінде барын салатыны анық. Бүгінгі әңгімеміз еркін күрес шеберлері жайында.
20 Қараша, 2020
Кәкімжан Сарханов: «Сұранысқа ие өнім шығаратын орта құру керек»
– Кәкімжан Ахмеджанұлы, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жолдауда «Біз суармалы жер көлемін кезең-кезеңмен 2030 жылға қарай 3 млн гектарға дейін ұлғайтуымыз керек» деді. Мұның аграрлық секторға тигізетін ықпалы қаншалықты болмақ? – 1980 жылдары елімізде суармалы жер көлемін он жылда екі есеге арттырудың нәтижесінде ауыл шаруашылығында шартты мал басы 94,8 млн-ға жетті (бүгінде 45,0 млн деңгейінде), жылына 350 мың тонна ет экспортталды. Мен ертеректе Жезқазған облыстық ауыл шаруашылығы тәжірибе стансасына басшылық жасаған кезде аймақта 2000 гектар суармалы жер көкөніс, картоп, мал азығы өсімдіктер өсіруге пайдаланылды. Ол кезде энергоресурстар (су, электр энергия) бағасы төмен де тұрақты болды. Пайдасы ұшан-теңіз болды деп айта аламын.
20 Қараша, 2020
«Толық адам» ілімі және бүгінгі жастар
Профессор Мекемтас Мырзахметұлы – Абай мұрасын, оның зерттелу тарихы мен шығыс әлемімен байланысын бүкіл саналы ғұмырында терең зерттеп, зерделеп, көпшілікке насихаттап айтудан жалықпай келе жатқан белгілі абайтанушы. Өткен ғасырдың 70-жылдары (1973-1977) Абай атындағы қарашаңырақ ҚазПИ-дің филология факультетінде оқып жүргенде, ол Абайтану курсынан дәріс жүргізіп, сонда ұлы ақынның өлеңдері мен қарасөздеріне жан-жақты талдау жасайтын. Шығыс философиясынан бастау алып жататын дүниетанымына қатысты тың өрісті ойларын өрбітетін. Бұл әлі ұлы ақынның шығыс әлеміне қатысты көзқарасының еркін айтылмайтын, тіпті жабық тақырып кезі болса керек. Сонда ішке түйілген, сыртқа шығарып еркін айтуға болмайтын ой-қорытындыларын біздің құлағымызға жетсін, бірінің болмаса, бірінің жүрегінде қалар дегені болар, әңгімесін қызынып, жүйе-жүйесімен, түйдек-түйдегімен айтатын. 38-қарасөздегі философиялық ұғымдар, «суық ақыл», «нұрлы ақыл», «жәуанмәрттілік», «ақыл, қайрат, жүректің бірлігі», «жүректің культі», тағы басқа жайлар сол кездегі қырықтың үстіндегі Мекемтас ағамыздың айтуымен есте қалыпты.
20 Қараша, 2020
Өмір болған соң сан түрлі тағдыр, алуан түрлі оқиға болады. Күні кеше айрылмастай болып қосылған жандардың уақыт өте келе көңілі жараспай, арманы ұштаспай ажырасып жататындары жанға батады. Басқасы басқа, мұндай кезде жаутаңдап қалған жазықсыз баланы аяйсың. Себебі, барын баласына шашып үйренген адамдардың өзі ажырасқан соң жауапкершіліктен жалтарып, алимент төлеуден бұлтарып жататыны бар.
20 Қараша, 2020