Редакция таңдауы
31 мамыр – саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні
31 мамыр – саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні. Бұл күн 1997 жылы арнайы жарлықпен бекітілген болатын, деп хабарлайды Egemen.kz.
31 Мамыр, 2023
Мал бағумен күнелтіп отырған көшпелі және жартылай көшпелі халықты күштеп отырықшылыққа көшіру саясаты қазақ ауылына аса қатты соққы болды. Бұл ежелден қалыптасқан шаруашылықты біржола қиратты. 1920-1930 жылдары көшпелі шаруашылық елдегі басқа аудандардың экономикасымен ауқымдаса отырып, табиғи шама-шарқын әлі де болса сарқа қойған жоқ еді. Сол кездегі индустриясы дамымаған, өндіргіш күштері әлсіз Қазақстан сияқты табиғи-географиялық ортада көшпелі мал шаруашылығы тиімді болатын. Өйткені жайылымды мал шаруашылығы қазақтың кең-байтақ даласындағы шөлді және шөлейт жерлерді тиімді әдіспен игеріп, соншама кеңістікті өзінің әлеуметтік болмысына қызмет еттіруге бейімдеп, табиғатпен сіңісіп кетудің бірден-бір тәсілі еді.
31 Мамыр, 2023
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен елімізде саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау бойынша кең көлемде жұмыс басталғалы үш жыл ішінде Батыс Қазақстан облысында да қыруар жұмыс атқарылды. 2001 жылы өңірде кеңестік репрессия құрбандарын ақтау, сол кездегі солақай саясаттың әсерінен болған қуғын-сүргіннің ауқымын зерттеуге байланысты құрылған жұмыс тобы «Dana» ғылыми-зерттеу орталығының аясында қызмет етті. Жергілікті атқарушы биліктің жан-жақты қолдауы және жұмысты дұрыс ұйымдастырудың арқасында аз уақытта көп жұмыс тындырылды.
31 Мамыр, 2023
Қарлаг: Дін өкілдерін қалай қорлады?
Қарлаг еңбекпен түзеу лагері КСРО Халық комиссарлары кеңесінің 1930 жылғы мамырдағы қаулысы бойынша ашылды. Келесі жылы, 1931 жылдың 19 желтоқсанында Қарағанды еңбекпен түзеу лагері қайта құрылып, лагерьдің орталығы Қарағанды қаласынан 45 шақырым жердегі Долинка кенті болып бекітілді. Оған 120 мың гектар егістікке жарамды жер, 41 мың гектар шабындық жер бөлініп берілді.
31 Мамыр, 2023
Петропавл қаласында Саяси қуғын-сүргін және аштық құрбандарын еске алу күніне арналған екі күндік «Тарихтан тағылым – өткенге тағзым» халықаралық форумы өтті. Іс-шараға еліміздің және шетелден келген білікті тарихшы ғалымдар қатысты.
31 Мамыр, 2023
Мәшһүр-Жүсіптің тағылымды мұрасы
Бұл, әрине, қазақ руханияты үшін жаңалық қана емес, жетістік болуы да мүмкін. Мәшһүр-Жүсіп Көпейұлы шығармаларының жаңа бес томдық таңдамалысын «Сенімен Болашақ» республикалық ата-аналар қоғамдық бірлестігінің құрылтайшысы, ұлт жанашыры Нұркен Асановтың бастамасымен құрастырып, баспаға дайындап берген Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғылыми мамандары. Бүгін Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні орайында өткелі тұрған 5 томдық тұсаукесері – патша өкіметі тұсында да, кеңес өкіметі тұсында да діни тұрғыдан мансұқталған Мәшекеңнің рухы алдындағы ұрпағының тағзымы, тәубеге келуі дер едік.
31 Мамыр, 2023
Әкесі – «кулак», өзі – «халық жауы...»
Саяси қуғын-сүргін зардабын бір кісідей тартқан Сайфутдин Кенжетайұлы Уйданов 1916 жылы қазіргі Ақтөбе облысындағы Мартөк ауданында Шевченко ауылында дүниеге келген. Әкесі Кенжетай ескіше оқыған, шаруаға ұқыпты, дәулетті отбасынан шыққан. Шешесі Рахима көпбалалы отбасында өсіп, өзі де кейін ауылында беделді, ықпалды ана болған.
30 Мамыр, 2023
Ауыл-аймақты дамытудың тиімді жолы қайсы?
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев VIII сайланған Парламенттің бірінші сессиясында елдің дамуына қатысты біраз мәселені қамтып, маңызды бағыттарды тағы бір нақтылап өткен еді. Оның ішінде ауылды жерлердің әлеуетін арттыруға баса назар аударды. Мәселен, Президент ауыл-аймақтарды кешенді түрде өркендету аса маңызды екенін айтты. Президенттен пәрмен түскеннен кейін бұған қатысты салалар қандай дәрмен қылып жатыр деген сұрақтың туындауы заңды. Осыған орай арнайы дөңгелек үстел ұйымдастырған едік. Шалғайдағы ауылдарды қалай сақтап қаламыз? Деградациялық жағдайда тұрған ауылдардың жан санын қалай көбейтуге болады? Ауылды жерлерді дамытуға бағытталған бағдарламалар қаншалықты нәтиже беріп жатыр? Ауыл мен қаланың өркениетін, инфрақұрылымын қалай теңестіруге болады? Қазір ауылға қатысты деген сауалдар маңызды болып отыр. Осы сұрақтарды Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков, «Ауыл» партиясы фракциясының депутаты Анас Баққожаев, Ауыл шаруашылығы министрлігінің баспасөз хатшысы Дамир Егізбаев, С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің профессоры Қайрат Бодаухан сынды құзырлы мекеменің өкілдері мен сарапшы мамандарға қойып көрген едік.
30 Мамыр, 2023
Жамбы көне түрік тілінде «ямбу», яғни құймалы алтын немесе күміс ұғымын білдіреді. Жамбы ірі қара немесе ұсақ малдың тұяғы мүсіндес болғандықтан, тайтұяқ, қойтұяқ, аттұяқ, асық жамбы, бесік жамбы, түйекөз жамбы, қойбас жамбы, т.б. деп аталған.
30 Мамыр, 2023
«Назарбаев зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы оқу, бағалау жүйесі мен мұғалімдердің біліктілігін арттыру бағдарламаларын әзірлейтін құқыққа ие болды. Бұған дейін мектеп халықаралық стандарттарға сай оқыту бағдарламаларын Кембридж университетімен арнайы серіктестік деңгейінде дайындап келген еді.
30 Мамыр, 2023
Оқу жылында Солтүстік Қазақстан облысының 700-ге жуық түрлі мектебі мен кәсіптік білім беру орнында 100 мыңнан астам шәкірт білім алды. Негізгі мектептің курсын, яғни 9-сыныпты 6 707 оқушы аяқтайды, олардың қорытынды емтихандары 2-13 маусым аралығында өтеді.
30 Мамыр, 2023
1961 жылы Перу және АҚШ әншісі Има Сумак кеңес одағын аралау кезінде Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртісі Нұрсұлу Тапаловамен танысады. Има Сумактың анасы инк тайпасының соңғы императоры – Атауальпының ұрпағы екен. Үндінің көмейден күмбірлеп шығатын қоңыр дауысын Еуропаның классикалық музыка стиліне салған әнші Нұрсұлу Тапалованы Перу елінің ән-биін үйреніп қайтуға шақырады. Алайда сол уақыттағы АҚШ пен кеңес одағының арасындағы сәл-пәл жылымыққа қарамастан, Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті «халық жауының» қызы болғаны үшін Нұрсұлу Елубайқызына шетелге шығуға рұқсат етпейді. Бұл көпке мәлім болмаған деректі Нұрсұлу Тапалованың 100 жылдығына арналған «Би биігіндегі ғұмыр» атты Ақтөбеде өткен конференцияда бишінің қызы Тоты Шоқырқызы ортаға салды. Шетелге шығуға тыйым салынғанына биші аса қамықпай, «Мен үшін өнерімді халқымның бағалағаны маңыздырақ», деген екен қыздарына.
30 Мамыр, 2023
Суретшінің міндеті біреу ғана – сезімнің тіл жетпейтін құпиясын, әлемнің ішіне жасырған жұмбағын бояу арқылы жеткізу. Туған жерге сүйіспеншілігі, Отанына адалдығы, дәстүрге беріктігі ол жазған шығармадан сезіліп тұрса, өзгеше пафоспен, шынайы романтикамен бейнеленсе, жүрегінің лүпілін жеткізе алғаны. Кәсіби композиция жасаудың хас шебері Зәуре Смағұлованың Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде өтіп жатқан «Азия – алтын бесігім» көрмесіндегі туындылар ұлтын сүйген перзенттің шынайы пейілімен тіл қатады.
30 Мамыр, 2023
Қазақ әні қытай тілінде шырқалады
Қазақ ән өнері – ұлт жанының өмірбаяны іспетті. Мейірім, махаббат, сүйіспеншілікке суарылған төл туындылар ел жадында жаңғырып келеді.
30 Мамыр, 2023
Күй аңызы: Төлеген Момбековтің «Салтанат» күйі қалай туды
Күй тарихы қызық қой. Күйді тыңдағанымыз болмаса шығу тарихы мен мәнін аса біле бермейміз.
30 Мамыр, 2023
Қаржы министрі зейнетақы жинағын ерте шешіп алмауға кеңес берді
Қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев қазақстандықтарды зейнетақы жинағын ерте шешіп алмай, болашаққа қалдыруға кеңес берді, деп хабарлайды Egemen.kz.
30 Мамыр, 2023
Жалған ақпарат таратқан блогерлер жауапқа тартылады
Мәжіліс депутаты Анас Баққожаев блогерлердің мәртебесін айқындау жөнінде депутаттық сауал жолдап мәселе көтерген болатын. Депутат блогерлердің жалған ақпарат тарату арқылы қоғамға қауіп төндіретінін айтқан. Бас прокурор Мәжіліс депутаты Анас Баққожаевтың сауалына ресми жауап берді, деп хабарлайды Egemen.kz.
30 Мамыр, 2023
«Жұбайымның ғашық болғанын аңғардым» - «Нурикамал» әнінің шығу тарихы
«Нурикамал» әнін 5-6 жасымнан тыңдап өстім. Сол кезден санамда жатталып қалған. Ал әннің тарихын кейін білдім. Бұл өзі қызық. Әнді білмейтін тыңдарман кемде-кем шығар. Бірақ кейінгі буынның көбі оның қалай туғанынан бейхабар.
30 Мамыр, 2023
Үкімет сағаты: Инвестициялық ахуалды жақсарту
Сенатта «Қазақстанның инвестициялық ахуалы және инвестициялық тартымдылығы» тақырыбына арналған Үкімет сағаты өтті. Жиын барысында Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыровтың баяндамасы тыңдалды.
30 Мамыр, 2023
Жылу мен су тапшылығы шуға айналды
Өркениет көшіне ілескен қоғам үшін бірінші кезекте инфрақұрылымның қызметіне деген сұраныс жылдам артатыны түсінікті. Әлем табиғи таза энергия көздерінен жылу мен жарық алып отырғанда, еліміздегі біраз ауылдың әлі де темір пеште тезек тұтатып, білтелі шам жағып отырғанына күлеміз бе, қынжыламыз ба?
30 Мамыр, 2023