Астанада «Конституция және мемлекеттілік: Құқық пен болашақ диалогі» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті. Конституцияның 30 жылдығына орай ұйымдастырылған іс-шараға Ресей, Армения, Өзбекстан, Тәжікстан, Тайвань елдерінің өкілдері де қатысты.
Халықаралық конференцияның алғашқы сессиясы «Конституциялық теңдік кепілдіктері, қорғану құқығы және әділ сотқа қол жеткізу» атты тақырыпта өтті. Ата заңымыздың 30 жылдығына арналған іс-шараға 18 елден делегаттар, соның ішінде конституциялық соттардың төрағалары мен қоғам қайраткерлері қатысты. Алғашқы сессияның ашылу салтанатында Конституциялық соттың төрағасы Эльвира Әзімова сөз сөйлеп, тәуелсіздік алғалы бері Конституциямыз еліміздегі заңның үстемдігі, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының қорғалуын қамтамасыз етіп келе жатқанын, тәуелсіз мемлекетімізде құқықтық қағидаттар толық қалыптасқанын атап өтіп, қонақтарды Ата заңымыздың 30 жылдық мерейтойымен құттықтады.
Спикер екі күнге жоспарланған конференция барысында қатысушылар іс жүргізу заңнамасын жетілдіру, құқық қолдану қызметін цифрландыру, Конституциялық ережелерге негізделген «Заң және тәртіп» қағидатын іске асыру мәселелері талқыланатынын жеткізді.
«Біздің елдің Конституциясы тек құқықтық емес, сонымен қатар саяси және дүниетанымдық функцияларды да атқарады. Дәл осы функциялар саяси өмірдің тұрақтылығын, қоғамдық үдерістердің үйлесімділігін қамтамасыз етіп, мемлекеттің одан әрі дамуына жол ашады», деді ол.
Іс-шарада Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев конституциялық институттарды нығайту мен тұлға құқықтарын қорғау мемлекеттік саясаттың басым бағыты екенін атап өтті.
«Конституция – бұл тек институттар жүйесі емес, сонымен қатар құндылықтар жүйесі. Ең озық заң азаматтардың күнделікті тіршілігіне тікелей әсер етуі керек. Яғни Конституция адам санасын, құқықтық мәдениетін қалыптастырып, ұлттың мәдени кодының бір бөлігіне айналуға тиіс», деді Әділет министрі.
Жиынға қатысушылар жиында азаматтардың конституциялық құқығын қорғау, сот төрелігінің әділдігіне қол жеткізу, заң мен тәртіп үстемдік ететін қоғам құру секілді маңызды мәселелерге қатысты ойларын ортаға салды. Мәселен, Өзбекстан Республикасының Конституциялық соты төрағасының орынбасары Аскаржон Ғафуров 2022 жылғы конституциялық реформалардың маңызына тоқталып, Қазақстан Конституциялық соты жуырда ғана қайта құрылғанына қарамастан, бұл бағыттағы жұмысты қарқынды жүргізіп жатқанын, Конституция нормалары мен қағидаттарын жүзеге асыруға көмектесетін маңызды шешімдер қабылдағанын мәлімдеді.
Іс-шараның алғашқы сессиясында ғылыми және қоғамдық сарапшылар конституциялық теңдік кепілдіктерін қамтамасыз ету, қорғану құқығы мен әділ сотқа қол жеткізу мәселелері талқыланды. Екінші күнгі пленарлық және панельдік сессиялар конституциялық тұрақтылық пен конституциялық бірегейлікті қалыптастыру мәселелеріне арналды. Сондай-ақ Конституциялық соттың қызметін жандандыру, азаматтардың құқықтарын қорғаудың құқықтық тетіктерін нығайту, дауларды шешудің баламалы тәсілдерін дамыту және цифрландыру жағдайында сот жүйесін жетілдіру секілді өзекті мәселелер талқыға түсті.