«Ақылды» жабын

Еліміздің ғалымдары хирургияда қолданылатын бактерияға қарсы «ақылды» (смарт) жабын жасады.

25 Шілде, 2024

Құмнан қашып қайда барасың?

Әңгіме құм дегеннен шығады. Әйгілі жапон жазушысы Кобо Абэнің Ники Жумпэй атты 31 жастағы энтомолог кейіпкері сирек кездесетін жұмбақ жәндікті іздеп жүріп, теңіз жағалауындағы құм-шағылдардың қуысына қоныстанған бейтаныс ауылдан бір-ақ шығады.

25 Шілде, 2024

«Өнерде кісіліктен асқан мақсат жоқ»

Еліміз тәуелсіздік алған сонау 90-жылдардың бас кезінде әдебиетімізге бір топ талантты жас келді. Қоғамдық формацияның ауысуы алдында тұрған күрделі шақта «жыл келгендей жаңалық сезіндіріп» келген осы буынның ішінде жазушы, философ Дидар Амантай ерекше көзге түсті. Ұлттық көкжиекті әлемдікпен еркін ұластыра білген Дидар қаламынан классикалық формадан бөлек шығармалар дүниеге келді – жаңа бір танымдар, жаңа тіл, Мүсіреповше қисындар болсақ, «жаңа әуен» туды.

25 Шілде, 2024

Темір балқытқандар құрметке бөленді

Өскемендегі Спорт сарайында мерекелік іс-шара өтті. «Қаз­цинк» компаниясы металлургтерге ғана құрмет көрсетіп қой­май, бүгінгінің батырларына да «Ізгі жүрек» сыйлығын та­быс етті.

25 Шілде, 2024

Тапсырыс түкпір-түкпірден түседі

Арбаға таңылғанымен, жұмыстан қол үзбей келе жатқан Дархан Хамитовтің өнеріне, өмірге деген құлшынысына қа­ра­­саңыз, сандалып, жұмыс таппай жүрген зіңгіттей жігіт­тер­ді аяп кетер едіңіз. Дархан шеткері жатқан Бозша ауы­лында тұрады. Соның өзінде электр техникаларын жөн­де­ту­ге ауданның түкпір-түкпіріндегі ауылдардан тапсырыс түседі.

25 Шілде, 2024

Алпыс балуан

Ертіс-Баян өңірінен шыққан тарихи тұлғалардың қатарында Алпыс балуан да бар. Оның есімі мен аңызға бергісіз жеңістері жергілікті өлкетанушылар мен тарихшыларға, қазыналы қарттар мен көкірегі ояу, көзі ашық жандарға мәлім болғанымен, қазіргі жас­тар атақты балуан жайында білмеуі мүмкін. Сондық­тан оқырман қауым үшін даңқты балуанның өмір жолы ­туралы қолда бар деректерді тағы бір мәрте жаңғыртып қойғанды жөн көрдік.

25 Шілде, 2024

Металлургтердің мерейлі күні

Теміртаудағы Қазақ металлургия зауыты – Қазақстан қара металының тұңғышы. Сол себепті Теміртау қара метал­лур­гияның қадірлі Отанына айналды. Ал Балқаш кен-метал­лургия ком­бинаты алғаш мыс бұлағын ағызғаннан бері ел эко­но­ми­ка­сының күретамырына айналды. Осы екі алпауыт мыс ша­һа­рын­да жүріп, құрыш құйып, болат балқытқан металлургтер ме­­рейлі мерекелері қарсаңында құрметке бөленіп, мемлекеттік наг­­ра­даларға ие болды. Мемлекет басшысының Жарлығымен өн­діріс­тегі өнімді еңбегі үшін бірқатар сала қызметкеріне мәр­те­белі марапаттарды аймақ басшысы Ермағанбет Бөлек­паев тапсырды.

25 Шілде, 2024

Геномдық зертхана ашылды

Өзге салалар секілді медицина әркез жоғары технологиялық құрал-жабдықтарға зәру. Демек денсаулық сақтау сала­сын­дағы инновациялық жобалардан ұтпасақ, ұтылмаймыз. Мұны жақсы білетін «QazBioPharm» ұлттық холдингі шет­елдік компаниялармен ауқымды жобаларды үйлестіруге ниетті.

25 Шілде, 2024

Оралдағы жылу магистральдары реконструкциядан өтеді

Алдағы жылу беру маусымының үзіліссіз өтуін қамтамасыз ету үшін Үкімет резервінен Батыс Қазақстан облысы әкімдігіне шамамен 4,9 млрд теңге бөлінді. Тиісті қаулыға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды, деп хабарлайды Egemen.kz Үкіметтің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

24 Шілде, 2024

Ерұлан Жамаубаев жаңа қызметке сайланды

Президенттің кеңесшісі Ерұлан Жамаубаев «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі директорлар кеңесіне мүше болып сайланды, деп жазады Egemen.kz.

24 Шілде, 2024

Ұлыбританиялық ғалым 98 жасында докторлық дәрежесін алды

Осыдан 75 жыл бұрын докторлық диссертациясын тастап, отбасын құрған 98 жастағы ғалым Розмари Фаулер Бристоль университетінің құрметті докторы атағын алды, деп жазады Egemen.kz The Guardian басылымына сілтеме жасап.

24 Шілде, 2024

Қай маркетплейс қазынаға көп салық төледі

Ұлттық статистика бюросының ақпараты бойынша, 2023 жылдың қорытындысында бөлшек электронды коммерция нарығының көлемі 2,4 трлн теңге болды. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 24,3 пайызға жоғары көрсеткіш. Жалпы бөлшек саудадағы электронды коммерция үлесі рекордты 12,7 пайызға жеткен. Айта кету керек, бүкіл электронды коммерция айналымының 72,4 пайызы – маркетплейстерге тиесілі. Тек 27,6 пайызы ғана кәсіпорындардың жекелеген интернет-ресурсы арқылы іске асырылады екен. Демек маркетплейстер электронды сауда-саттық нарығын қалыптастырып отыр деп байлам жасай аламыз.

24 Шілде, 2024

АЭС жобасы: тиімділігі мен түйткілі

Кейінгі кезде халық арасында жиі талқыланатын мәсе­ленің бірі – АЭС құрылысы. Мемлекет басшысы АЭС салу мәселесі референдум арқылы шешілетінін айтқан еді. Осыған орай Атырауда атом электр стансасын салу жобасы талқыланды. Жария талқылауға атқарушы орган, үкіметтік емес ұйымдар мен саяси партия өкілдері, энергетика саласының мамандары, экологтер, жергілікті тұрғындар қатысты.

24 Шілде, 2024

Байденді сынаған байлам

«Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда көресің» деп қазақ қалай тауып айтқан. Америкадағы сайлауалды үгіт-насихаттың дәл қазіргі дүбірі осы мақалға келіп-ақ тұр. Күтпеген жерден президент Джо Байден саяси бәйгеден бас тартып, қарашаның қара күзінде болатын президенттік сайлауға түспейтінін мәлімдеді. Ал оның басты оппоненті Дональд Трамптың осы жарыста оза шабу мүмкіндігі одан әрі арта түсті. АҚШ-тағы президенттік сайлауалды науқан басталғалы Байден мен Трамптың текетіресін ақпараттық азық қылып келген басылымдар, саяси сарапшылар біраз күннен бері Ақ үй жаққа назарын барынша бұра бастады.

24 Шілде, 2024

Чеховтың хаты

Чехов – ой алыбы, ізгілік шырақшысы. Жазушының өмір жолы адамгершілікке, жақсылық нұрына толы. Әр шығармасынан адамға деген махаббат, жанашырлық есіп тұратын қалам­гердің ағасына жазған хаты бір төбе.

24 Шілде, 2024

Ортақ мүдде аясындағы ынтымақтастық

Елімізді өңірлік және халықаралық қатынастар жүйесіне интеграциялау міндеті «КazAID» агенттігіне жүктелген. Құрылғанына үш жылға жуықтаған ұйым қазіргі таңда өзге мемлекеттермен сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық, мәдени-гуманитарлық байланыс орнатуға ықпал етіп келеді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркістанда өткен Ұлттық құрылтайда агенттікке әлемдік аренада төл брендті, тарихты және мәдениетті насихаттауды тапсырды. Осы орайда «KazAID» Қазақстандық халықаралық даму агенттігінің басқарма төрағасы Аркен АРЫСТАНОВТАН атқарылған жұмыстар барысын сұрап білдік.

24 Шілде, 2024

«Түркі дүниесінің рухани мекенінде» туған тұғырлы туынды

Башқұрт тілінде «төрк» деген қастерлі сөз бар. Қазақшасы – түрік. Орысша сөз қолданыста «турок», «тюрк» болып кете береді. Түрік тілдерінде 160 миллионнан астам адам сөйлейтінін еске алсаң, көңіліңді қуаныш кернейді. Қазіргі заманда ғалымдар түріктердің бүкіл адамзаттық өркениеттің басы болғанын айтып жүр. Өкініші – Түріктердің бүгінгі ұрпағы тамырдан алыстап кетті. Көбісі түрік сөзінің ішкі мағынасын түсіне бермейді. Алыс-жақын түрік халқына өздерінің бағзы бір түріктің ұрпағы екенін ұғындырсам, Түркістан түбірге сайсаң Түрікстан екенін жетесіне жеткізсем деп жүрген бір азамат – біздің қазақ досымыз Құлбек Ергөбек.

24 Шілде, 2024

Әлем қалай өсіп-өнбек

Қазір әлемдегі халық саны 8 миллиардтан асты. Тез өсіп-өну азық-түлік пен әлеуметтік мәселелердің уақтылы әрі орнықты шешілуін қажет етеді. Осы мақсатта БҰҰ әлемдегі халық санының есебін тұрақты түрде жүргізіп келеді. Біз БҰҰ-ның Дүниежүзілік халық санының болашағы есебі туралы айтуды жөн көрдік. 28-басылым тарихи демографиялық үрдістерді сараптау негізінде 237 ел немесе аймақ бойынша 1950 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі халық санының бағалауын ұсынады. Сондай-ақ зерттеуде 2100 жылға арналған халық санының болжамы берілген.

24 Шілде, 2024

Газ бен ауызсуға зәру елді мекендер

Жетісуда шешімін күткен жұмыс әлі көп. Әр салада ілгерілеу бар, дегенмен кем-кетігі де жоқ емес. Мәселен, газдандыру тақырыбы әлі де тұрғындарды толғандырады. Одан бөлек, ауызсу және кәріз жүйелерін реттеу секілді жұмыстар да – жетісулықтардың жиі көтеретін мәселелерінің бірі. Бүгінде облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасы аталған түйткілдердің алдын алу үшін ауыл-ауылды аралап жүр.

24 Шілде, 2024

Дәстүр институты

Ауыл қартының институт бітіргені шамалы, бірақ кеудесі көмбе, айтары ғибрат пен «қарағым», «шырағым». Кейбір қала қартының профессорлық атағы бар, жақсы қыз­мет атқарған, екі тілге бірдей жорға, бірақ кісәпір, міншіл, кісіліктен, үлкендіктен алыс. Ауыл келі­нінің оқы­ғаны аз, алайда қабағы жылы, жүрегі жұм­сақ, қызметі әзір. Қала келінінің дипломы көп, бірақ түсі сынық, сөзі суық. Бұ л нет­кен парадокс? Сонда кім оқыған, кім оқымаған?

24 Шілде, 2024