Редакция таңдауы
Жаңа ашылған кіші ғаламшардың біріне 1983 жылы Есенин есімі берілгені айқын. Ақын ғаламшары – жан құбылысының жарықшақтарына толы тылсым дүние. Онда елеусіз саналған көзге көрінбес, қолға ұсталмас киелі ұғымдар жұлдызды тонын жамылған. Алуан түстер айдыны түпкі мәнге жалғасып, түнеу бір күнгі тұмандай уызданып, қаймақтанып тұрады. Ендеше, Мұқағали атты жұмбақ ғаламшардың бірнеше шұңғыл бедеріне сапар шегелік.
08 Ақпан, 2024
Бүгін тағдыр сынына мойымаған кәсіпкер, облыстық мәслихаттың төрт дүркін депутаты Нұрмұрат Ерманов жайында әңгіме өрбіткелі тұрмыз.
08 Ақпан, 2024
– Біздегі музейде Жамбылдың домбырасы сақтаулы тұр, – деді бірде жалағаштық әріптесім Нұрсұлтан Қазбеков. – Рас па? Кәдімгі Жамбыл Жабаев па?! Дүдәмалдау көзқарасымды көріп, «осы шынымен сенбей отыр ма?» дегендей көзілдірігінің астымен сүзіле қарады.– Рас. Менде толықтай мәлімет те бар. Сенбей отырсың-ау, апарып көрсетейін.– Ойпырмай, жарылып кетпей, осындайды қалай ішіңе жиып жүресің, – дедім күліп. Шынымен, сөйлеуі қиын, біртоға жігіттен осындай ақпарат алғаныма қатты қуанғанмын. Өз-өзіме риза кейіппен, шұғыл түрде Нұрекеңді асықтыра музейге қарай тарттық...
08 Ақпан, 2024
Домбыра мен қобызсыз қазақтың күні болмаған. Бұл аспаптар елдің есін кіргізеді десе артық емес. Атам заманғыны ғана емес, алдағыны да байыптауға үндейді. Рухтандыру арқылы. Бұдан бес мың жыл бұрын тасқа қашалған таңбалардағы домбыра, қобызды айтпай-ақ қояйық, тіпті Қазақ хандығы заманындағы жырларды қозғамағанның өзінде Абай айтпай ма? «Қобыз бен домбыра алып топта сарнап...» деп. «Қобыздың шанағында есіл «Ерден» (Ғ.Жайлыбай) болып өрби береді. Өлген баласын аза тұтып басын көтермей жатып алған сол Сандыбайдың Ерденін күй тәңірі Ықылас қобызымен барып жұбатқанда бір-ақ тұрғаны туралы дерек жетерлік ел аузында. Әдебиетке де аз енбеген бұл туралы.
08 Ақпан, 2024
Жасанды интеллект һәм жүлдегер жазушы
Ойдың киесін сөзге дарытып, қолға қалам алып жазу адамзатқа ғана тән деп ойлаушы едік. Дегенмен осы киелі кеңістігімізге технология еніп кеткендей. Жақында ғана Жапонияның белгілі әдеби сыйлығын иеленген жазушы өзіне «ChatGPT» көмектескенін мойындады.
08 Ақпан, 2024
Алматыдағы лай көшкіні: 3 адамның денесі табылды
Алматы қаласы Медеу ауданы, Тау самалы шағынауданындағы екі үйді лай көшкіні басып қалғаны хабарланған еді. Іздеу-құтқару жұмыстары нәтижесінде іздестірілген 4 адамның да денесі табылды, деп жазады Egemen.kz Төтенше жағдайлар министрлігіне сілтеме жасап.
08 Ақпан, 2024
Алматыдағы лай көшкіні: Бір адамның мәйіті табылды
Алматыда лай көшкіні болған жерден бір ер адамның мәйіті табылды. Бұл туралы Төтенше жағдайлар министрлігі хабарлады, деп жазады Egemen.kz.
08 Ақпан, 2024
Қазақстан 2029 жылға қарай экономика көлемін екі еселеуге (ұлттық экономика көлемін 450 млрд долларға жеткізу) ниеттеніп отырғаны белгілі. Айтқанға оңай болғанмен, бұл – атқарарға ауыр шаруа. Нәтижені еселеу биігіне қазіргі мұнай сатумен баруға болмайды, әрине. Жаңа жағдайда өндірісті дамыту, шағын және орта бизнестің еңсесін тіктеу арқылы ғана қол жеткізе аламыз. Соңғы деректер бойынша – ІЖӨ құрылымындағы өңдеуші өнеркәсіптің үлесі – 13,4, өндіруші сектор үлесі 14,5 пайызға жеткен. Бұл біздің біртіндеп шикізаттық модельден өңдеу индустриясын дамытуға бейімделіп жатқанымызды байқатады.
08 Ақпан, 2024
Ұялы байланыс ақысы аспандап тұр
Заманауи технология адам өмірінің ажырамас құралы ғана емес, мағынасына да айналып бара жатқандай. Бүгінде ұялы телефонсыз аттап баса алмайтын, жаныңда болмаса жарты ісің жүзеге аспай қалатын дәрежеге жеттік. Миллиондаған абоненттің аузын өзіне қаратқан ұялы байланыстың құны болса ешбір кідіріссіз, алаңсыз өсіп жатыр. «Ауадағы қызмет» ақысының қалайша аспандай беретінін түсінбеген жұрт тарапынан шағымдар жиілеп кетті.
08 Ақпан, 2024
Қызылша вирустық инфекция болғандықтан, оны денеге шыққан бөртпеден бірден білуге болады. Тез жұғатын ауру ауа арқылы таралады және вирус адам бойында бірнеше аптаға созылады. Сондықтан болар қызылша қарқын алып тұр. Мамандар ауру белгілері байқалса, дәрігерге жүгінуге және қарсы көрсетілімдері болмаса, екпе алуға кеңес береді.
08 Ақпан, 2024
Отандық ғалым обырға қарсы дәрі ойлап тапқанын бұқаралық ақпарат құралдары сүйіншілеп жазды. Дегенмен дерт діңкелеткен жандардың көкейінде сұрақ та, үміт пен күдік те көбейгендей. Санадағы сан сауалға жауап табу үшін ғалымның ғылыми жұмысымен арнайы барып таныстық. Үлкен істің анық-қанығына үңілдік.
08 Ақпан, 2024
Кәсіпорындардан қандай пайда бар?
Майқайың – ерекшелігі басым елді мекен. Ерекше дейтіні сол, 9 мыңнан аса халықтың берекесіне айналған әлемге әйгілі алтын кеніші осында орын тепкен. Биыл Майқайыңның, ондағы тау-кен өндірісінің алғаш өз алдына құрылғанына 92 жыл толады.
08 Ақпан, 2024
Атырау облысына жұмыс істеуге келетін шетелдіктердің қатары азайған емес. Шетелден жұмыс күшін тартушыларға қойылатын талап бар. Бұл үшін арнайы квота бөлінеді.
07 Ақпан, 2024
Тағдырдың салған ісіне қайыспай, кәтепті қара нар ғана көтеретін зілмауыр салмақты еңсеріп, келер күндердің көкжиегіне нық сеніммен қарайтын қажыр-қайраты кемел жандарды көргенде таңғалатынымыз бар. Бұлқынып аққан бұлақтай көкірекке құйылар алапат күштің көзі қай тұста екен?
07 Ақпан, 2024
Әлидің әлемі – гемофилияға шалдыққан барша баланың тағдыры
Көбінесе ұл балалардың арасында кездесетін, сирек әрі тұқым қуалайтын гемофилия дейтін кесел бар. Қанның ұюына әсер ететін VIII және IX факторларының жетіспеушілігінен науқастың қаны өте сұйық болғандықтан, абайсызда денесін жарақаттап, кесіп алса, стоматологиялық немесе хирургиялық манипуляциялардан кейін ұзақ уақыт қан тоқтамауы мүмкін. Осы диагнозбен өмірге келген балаларға өз ерекшелігіне бейімделуі мен ем-домын ерте бастауы маңызды. Бұл ретте Қазақстандағы «Takeda» биофармацевтикалық компаниясы мен Қазақстандағы гемофилияға шалдыққан мүгедек-пациенттер қауымдастығы қосылып, «Әли мен оның ішкі әлемі» кітабын жарыққа шығарды.
07 Ақпан, 2024
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті бакалавриат деңгейіндегі оқу үдерісіне біршама өзгеріс енгізіп жатыр. 2024-2025 оқу жылынан бастап 1-курс студенттері жасанды интеллект саласын оқып, ғылыми зерттеулер жүргізеді.
07 Ақпан, 2024
Постфольклор, медиалор, әлде желілік фольклор?..
«Фольклор» деген ұғымға бүгінгі көзқарас тұрғысынан да ой жүгіртіп көрсек. Рас, бүгінгі қоғам «фольклор» дегеннің ағылшын тілінен аударғанда «халық даналығы» деген мағына беретінін біледі. Сонымен бірге бүгінгі қоғам халық даналығынан туған соң, оның төл иесі болмайтынын, ауызша жаратылып, ауызша таратылатынын, ұлттың салт-дәстүрімен үйлесімде болатынын, бір өзі бірнеше өнерді тоғыстыратынын, ұрпақтан-ұрпаққа ауызша таралатындықтан, бір шығарманың бірнеше нұсқасы кездесетінін, ұрпақ ауысып, таным мен талғам өзгерген сайын уақыт пен қоғамдық сана қажеттілігіне орай үнемі жаңғырып отыратындығын, айтушы мен тыңдаушының өзара тығыз байланысының нәтижесінде өркендейтіндігін біледі.
07 Ақпан, 2024
Аз қабатты құрылысқа қайта оралады
Мегаполистегі соңғы жаңалықтардың бірі – Алматы әкімдігі қаланың 2040 жылға дейінгі Бас жоспарына сәйкес әзірленген егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын (ЕТЖ) мақұлдады. Бас жоспарда мегаполисті дамытудың моноцентристік моделінен полицентрлікке көшу қағидасы көрсетілген, яғни қала «Шығыс қақпасы», «Тарихи орталық», «Солтүстік», «Оңтүстік-батыс», «Батыс» сынды 5 қоғамдық және іскерлік қызмет орталықтарына бөлінеді.
07 Ақпан, 2024
Болашақта әр ел өзінің тәуелсіз «нейрочиптерін» жасауға күш салуы мүмкін - ІТ маман
Дүниежүзінде нейрочип дәуірі дүркіреп тұр. «Нейрочип» дегенде миллиардер Илон Масктың есімі еске түскенмен, осы «технологиялық төңкеріс» бағытында өзге де жұмыс істеп жатқан компаниялар жетерлік. Мәселен, америкалық Blackrock Neurotech компаниясы 2004 жылы әлемде алғаш рет компьютерді оймен басқаратын құрылғыны миға имплантациялады. Сонымен бірге Neuralink-тің негізін қалаушылардың бірі басқа компания құрып сал ауруына шалдыққан адамдарға арнап Precision Neuroscience имлантын жасады. Масктың басты бәсекелесі Synchron компаниясы Stentrode құрылғысын 2016 жылы нарыққа ұсынып үлгерген. Илон Масктың қарсыластарын қапы қалдырып, ауызға жиі ілігуі «Нейрочип» өндірісіндегі жарнамасының өткірлігімен байланысты.
07 Ақпан, 2024
Құрылыс саласындағы жемқорлықпен жаппай күресу қажет – Президент
Мемлекет басшысының төрағалығымен Үкімет үйінде өткен кеңейтілген отырыста ел экономикасын дамытудың түйткілі айтылды. Президент Қ.Тоқаев бірнеше бағытта ауқымды реформа қолға алынып, сыбайлас жемқорлықпен жаппай күрес жүзеге асатынын мәлімдеді, деп хабарлайды Egemen.kz Ақорданың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
07 Ақпан, 2024