Қоғам • 03 Сәуір, 2024

Кітап оқысаң, түрмеден ерте шығасың

92 рет
көрсетілді
2 мин
оқу үшін

Ең оқымысты халық қазақтар емесін білеміз. Тіпті іргеміздегі Ресей десеңіз де қате. Неде болса, Қытай немесе Испания шығар дедік. Бірақ көп кітап оқитын ұлт исландиялықтар деп танылыпты.

Кітап оқысаң, түрмеден ерте шығасың

Бәлки, бұл исландиялықтардың ауа райына, табиғатына һәм менталитетіне байланысты болар. Не десек те, Ислан­дияда жыл сайын мыңға жуық кітап шығарылып, кемі жарты мыңнан бас­талып, он мыңдаған данаға дейінгі тиражбен жарық көреді. Бір қарағанда, аса көп болып көрінбегенімен, елдегі халық санының аздығын ескерсек, 1000 адамға 3 кітаптан айналады екен. Исландиялық баспагердің сөзінше, ондағы әр алтыншы тұрғын роман жазады. Тіпті бұл мемлекетте «Әр адамның жүрек түк­пірінде жазылмаған кітап бар» деген мәтел де жатталып қалған. Алақандай елге тым жақсы нәтиже. Ал біздегі бас­падан жарық көріп жатқан кітаптардың тираж саны мың данадан аспайтынына уақыт өте көзіміз үйреніп келеді.

Кейде планетадағы барша адам кі­тап оқуды сүйетіндей көрінеді: бі­реу – заманауи прозаны, енді біреу – фантастикалық шығарманы, біреу  классиканы оқығанды ұнатады. Тіпті сүйіп оқымаса да, әйтеуір әріп танитыны хақ. Бірақ бұл ойымыз да қате екен. Сауатсыздық пен қара танымау – әлі де бәз баяғыдай түйт­кілді проблема қалпында. Өкінішке қарай, әлемдегі әр бесінші ересек адам оқи да, жаза да алмайды. Бұл статистика көбінесе Оңтүстік және Батыс Азия, сондай-ақ Сахара шөлінен оңтүстікке дейінгі Африка елдерінде көрінеді.

Ал Бразилия түрмелерінде сотталушыларды кітап оқуға ынталандыратын арнайы бағдарлама бар. Ереже бойынша, әр оқылған кітап жаза мерзімін 4 күнге азайтады. Сонда, ең көп дегенде, жазасын өтеуші кітап оқып, бір жылда жалпы мерзімнен 48 күнді қысқартып, бейбіт өмірге жоспардағыдан аз-кем ертерек шығуға мүмкіндігі бар. Мойындау керек, кейбір елдерде түрмедегі былай тұрсын, бостандықтағы халықты оқуға шақыруға, жалпы әдебиеттің, ру­ханияттың дамуына ешқандай амал-шара жасалмайды. Сондықтан брази­лиялықтардың бұл жо­басы кімге де бол­са үлгі боларлық, қы­зығарлық бас­тама. «Жақсыдан үйрен» деген осы емес пе?