Таным • Кеше

Асыл тас хикаясы

Баяғыда бір патшаның өте бағалы асыл тасы болған екен. Бұл бұйым талайдың түсіне кіріп, ұйқысын қашырыпты. Күндердің күнінде бір ұры асыл тасты қайтсе де ұрламаққа бел буады. Ақыры тасты сарайдан ұрлап шығады.

Таным • 20 Ақпан, 2026

Өскелең ұрпақтың ұстаханасы

Білімге құштар ұрпақты баптауда балалар басылымының арқалар жүгі зілмауыр. Кітап бетін парақтап, газет-журнал оқитын ұрпақ тәрбиелеу мұратына жету жолында бағытынан айнымай келе жатқан балалар басылымының бірі – «Айгөлек» журналы. Бірнеше буынның айнымас серігіне, ой бөлісер сырласына айналған басылымға биыл 25 жыл толды.

Таным • 13 Ақпан, 2026

Жыр алыбының әдеби хатшылары

«Жамбыл – менің жай атым, Халық – менің шын атым», деген жыр алыбының жыршылық өнері зерттеу нысанасына айналғанымен, оның айналасы әлі толық зерделеніп біткен жоқ. Әсіресе ақынның жанында жүріп хатшысы қызметін атқарған ақындар жайында көп айтыла бермейді. Осы орайда жыршының 180 жылдығы қарсаңында оның әдеби хатшысы қызметін атқарған қаламгерлер тақырыбын арнайы қаузадық.

Таным • 12 Ақпан, 2026

Иманқара үңгірінің құпиясы

Атырау облысында Иманқара аталатын тау бар. Жылыой ауданының орталығы – Құлсары қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 60 шақырым қашықтықта орналасқан.

Таным • 30 Қаңтар, 2026

Сіз білесіз бе?

Нағыз баукеспе Жалпы, ұрлық дегеннің қай түрі болса да сүйкімсіз екені рас. Біреу білер, біреу білмес, кітапқа құмар ортаның арасында «библиоклептомания» деген бір ауру бар.

Таным • 30 Қаңтар, 2026

Ұлт зиялыларының ұстаханасы

Биыл – Уфадағы «Ғалия» медресесінің 120 жылдығы. Бұл медре­се ХХ ғасырдың басындағы түркі әлемінің ең озық оқу орны­ның бірі болды. Оқу орны жәдитшілдік білім беру жүйесін заман талабына сай қалыптастырды. Бейімбет Майлин, Мағжан Жұмабаев, Нұғыман Манаев, Жиенғали Тілепбергенұлы, Ахмет Мамытұлы, т.б. қазақтың 200-ге жуық жігі­ті осы оқу орнынан түлеп ұшты. «Ғалияны» бітіргендер қазақ қоға­мы­на пайдасын тигізіп, ұлттың ұпайын түгендеді.

Таным • 30 Қаңтар, 2026

Сақыпкерей сұлтанның суреті

Берлин қаласында орналасқан Еуропа мәдениеттері музейінің қорында қазақ тарихына қатысты бірталай жәдігер бар. Соның арасында қазақтар бейнеленген бірнеше картина сақталған. Бұл картиналарды 1844 жылы Бөкей ордасында болған Вильгельм Кизеветтер деген неміс суретшісі салған.

Таным • 23 Қаңтар, 2026

Қамқорлық қағидасы немесе ізгі дәстүрді жалғастырғандар

Қазақта әуелден бір жақсы қасиет бар. Ол – өзінде аз болса да, басқаларға көмектескісі келіп тұратыны. Бұған қатысты көп мысалды Алаш тұлғалары шығарған «Қазақ» газетінен байқауға болады. Әсіресе оқуға деген талабы күшті, алайда тұрмысы төмен шәкірттерді қолдауда газеттің қосқан үлесі зор болды. Газет бетінен «Мұқтаж шәкірттерге жәрдем» деген арнаулы айдар ашып, әр жерде білім алып жатқан қазақ шәкірттеріне ел ішінен қаражат жинады. Осылайша, бір баланың болса да оқуын ойдағыдай аяқтауына қолғабыс жасады.

Таным • 23 Қаңтар, 2026

Қарамола жарғысы

Бұл жәдігер – 1885 жылы Абай Құнанбайұлы төбе би болған Қарамола съезінде қабылданған жарғы. Заң Қазан қала­сындағы Императорлық университеттің баспаханасынан басылып шықты.