Құрмет тұғырында көк байрағымыз

ҚОС АЛТЫН, ҚОС КҮМІС Шаңғымен спорттық бағдарлау Азия ойындарындағы ал­ғаш­қы алтындарды сыйлаған – құт­ты Солдатсай. Шаңғы ста­дионы. Алматы аспаны ашық. Күн жы­лымық. Қар ептеп еріген. Бүгін осында спорттық бағдарлаудан орта қашықтық бойынша ерлер мен әйелдер Азиаданың ме­даль­дарын сарапқа салды. Сөз басында Солдатсайын құтты дегеніміз, 31 қаңтар күні шаң­ғы­мен бағдарлаудағы спринттік жа­рыста қазақстандық сайып­қы­рандар Михаил Сорокин мен Ольга Новикова алтыннан олжа салған болатын. Оқырманға тү­сініктірек болу үшін спорттық бағдарлаудың ерекшеліктері ту­ра­лы айта кетейік. Олим­пиа­да­лық ойындар бағдарламасына енбегенімен, спорттың бұл түрі дүние жүзіне кең тараған. Әлем чемпионаты өтіп тұрады. Рес­пуб­ликалық спорттық бағдарлау фе­дерациясының президенті Владимир Тельновтың сөзіне бақсақ, бұл – шаңғыны аяққа байлап алып белгіленген қашықтықта жұл­дыз­дай ағып өту емес. Онда жыл­дамдықпен қатар, арғы-бер­гіні бағ­дарлай алатын көрегендік, ақыл, ізшіл қасиеттер қажет. Ар­аға минөт салып аттанатын спорт­шының кеудесіне карта мен компос салынған планшет бекітіледі. Әр спортшы беймәлім, өзіне бекітілген аудан­ды карта, компос көмегімен тау­ып, нүктелерді белгілейді. Мәре­ге шамамен 100 метрдей қашық­тық қалғанда алдарын тосқан инс­пекторларға картасын өткізіп, жарыс жолын басып өткендігі жө­нін­де куәлік алады. Орта қа­шық­тық бойынша ерлер 7,5 ша­қырым жүгіріп, 17 нүктені тауып белгілеу керек болса, қыздар 4,5 шақы­рым­дық жарыста 10 бақы­лау нүктесін табу керек. Картаны жоғалтсаң жа­рыстан шығасың. Спортшы­лар­дың кар­та­сы қиыр-шиыр бұралаң жол. Осыдан өзіңе белгілеген ауданды тауып, элек­тронды қондыр­ғы­лар­­ға чиптерің­ді белгілеу оңайға соқ­пайтын­дығын ескерсек, спорт­тың бұл түрін шаң­ғыдағы шахматпен са­лыс­тыру­ға болады. Қазақстан спорттық бағдарлау федерациясы ерлер сынына Михаил Сорокин мен Виталий Лили­чен­коны шығарды. Ал, қыздар ара­сындағы жұпты Ольга Новикова мен Евгения Кузьмина құрады. Әу баста осы спортшыларымыздың бағалы медальдар үшін күресетін­дігі күтілген. Бірақ, корей, жапон, моңғол, иран, қырғыз спортшы­ларының мүмкіндіктері де есепке алынған еді. Көңілді күпті қылған сауалдың жауабын өзіміздің спорт­шы­ларымыз тарқатып берді. Жа­рыс­тың алғашқы күні спринттік жарыста шашасына шаң жұқпа­ған Михаил Сорокин 7,5 шақы­рымды 35 минөт 33 секөнтте жүріп өтіп, мәреге бірінші келді. Екінші орында – Сорокиннан 6 минөттай қалып келген Виталий Лиличенко. Үштікті ирандық спорт­т­ық бағдар­лаушы Бижан Кангорлу қоры­тындылады. Ал қыздар арасында 4,5 ша­қы­рымды 31 минөт 11 секөнтта жү­ріп өткен Ольга Новикова Азиаданың екінші алтынына қол жеткізді. Күміс медаль еншілеген тағы бір отандасымыз Евгения Кузьминаның уақыты 34 минөт 46 секөнт. Қола медаль қытай спортшысы Лю Сяотинге берілді. Спорттық бағдарлауға жақпар тастарды, құламалы сайларды жа­ға­лап өтетін жолдары бар тау­лы жер­лер, ағашы қалың ор­ман­дар таңд­алынып алынады. Сон­дық­тан да спортшылар жарыс жо­лының өздеріне ауыр соққа­нын айтып жат­ты. Қазақстанда өтіп жатқан Қысқы Азия ойын­дарына арнайы келген Халықара­лық спорттық бағ­дарлау федера­циясының вице-президенті Хью Камерон мырза Солдат­сайына орна­ласқан спорт­тық база­ны жоғары бағалады. Ха­лықара­лық федерация кезекті әлем чем­пионатын осында өт­кізуге қызы­ғушылық танытып отыр. Ал, Ха­лықаралық Олимпиада коми­тетінің төрағасы Жак Рогге мақтауын жеткізген халықара­лық трамплиндер кешенінде әлем кубогы жарысы өтпек. Бұл дегені­ңіз, қазақстандық спорт кешен­дері­нің әлемдік ма­ңыз­ға ие бол­ғандығын байқа­тады. Әрі өз спортшы­лары­мыз­дың да шеберлігін көтеруге септесіп, жас­тардың қысқы спорт түрлеріне көп­теп келуіне жағдай туғызады. Спорттық бағдарлау­дың – шахмат ойынына көбірек ұқсайтындығын айттық. Қиын­дығы сол, кейбір спорт­шылар ба­ғы­тын жоғалтып, жа­рыс­тан шы­ғып қалады. Айтқан­дай, қырғыз қызы О.Рыпатова мә­реге уақы­тында келе қоймаған­дықтан жа­рысты ұйымдас­тыру­шы­­лар мара­пат­т­ауды бастап кетті. Солдатсайда екі рет қазақ бай­рағы көтеріліп, екі рет ән­ұраны ой­налды. – Жан­күйер­лерге рахмет. Өз жерімізде өтіп жатқан Азиадада отанымыздың мерейін көтеру үшін барымызды салып жатырмыз. Осын­­дайда жанкүйер­лердің қол­дауы жігерімізді жа­нып, шаршаға­нымызды басып, күшімізге күш қосты, – дейді жеңімпаздар. Бақтияр ТАЙЖАН. Алматы.