Әдебиет • Бүгін, 14:33
Нағыз өнердің дәуірі енді басталады
Бүгін біз жеңіл оқылатын кітаптарды көп оқимыз, санаға салмақ түсірмейтін фильмдер прокаттан түспейді. Екі-үш нота аралығында құрылған, қарапайым әндер тез жатталады. Осы үрдістен авторлардың өнерді түсінікті етуге ұмтылысы байқалады. Бірақ соның әсерінен мазмұны бай, қатпары терең туындылар назардан тыс қалып жатыр. Енді оларды кім жаратып, кім тұтынады? Алдағы уақытта нағыз өнердің аясы тарыла ма, кеңи ме? Сараптап көрдік.
Өнер • 16 Ақпан, 2026
Неге өнер бәріне бірдей әсер етпейді?
Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» романына қатысты мына бір пікірді жиі естиміз. Эпопеяны әртүрлі жаста оқыған адам оны әрқалай түсінеді. Мәтін өзгерген жоқ, оқырман да баяғы. Бірақ мұнда таным өзгерді, қабылдау күрделенді. Енді оқырман әлдеқашан көзінің нұры, қолының табы қалған қалған сарғыш парақтардан түйсігіне түнемеген жаңа бір әлемді ашады. Немесе керісінше. Біреуге өте керемет көрінген шығарма біреуге түк те әсер етпейді. Неге бұлай? Асылында бұл сұрақтың жауабы көркем қабылдаудың өте күрделі табиғатында жатыр.
Әдебиет • 13 Ақпан, 2026
Әдебиет оқырмансыз өмір сүре ала ма?
Автор соңғы нүктені қойды. Көркем шығарма аяқталды. Бірақ оның ғұмыры әсте аяқталған жоқ. Ол ендігі ғұмырын оқырман санасында жалғастырады. Феникс деген құс бар-ды. Мыңдаған жылдар жасай береді. Өле қалса өртеп, күлін отқа салсаң қайта тіріліп тұра келеді. Асылында, көркем шығарма да сол сияқты.
Ата заң • 12 Ақпан, 2026
Виталий Колточник: Жаңа Конституция – мемлекеттің басқару жүйесін жаңартатын шешуші қадам
Жаңа Конституция жобасы құқықтық нормаларды түзетумен шектелмейді. Бұл – елдің басқару философиясын, қоғамдық келісім мен жауапкершілік тетіктерін қайта құратын іргелі құжат. Саяси сарапшы, Халықтық дипломатия орталығының вице-президенті Виталий Колточник Конституциялық реформаның мәні, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау жолдары, сондай-ақ ұлттық мүдде мен халықаралық бедел мәселелері туралы кеңінен ой бөлісті.
Өнер • 05 Ақпан, 2026
Шерхан Мұртаза – Колбин – Гамлет
1989 жыл. Алматыдағы Жастар театрында премьера. Шерхан Мұртазаның «Сталинге хат» драмасы қойылады. Режиссері – Райымбек Сейітметов. Спектакльдің афишасы іліне салысымен кассада билет қалмады. Замана зобалаңын сахнадан көреміз деген халықтың ынта-ықыласында шек болған жоқ. Әртістер дайындалып жүр. Бірақ басшылықтың уайымы басқада еді. Өйткені премьераға бірінші хатшы Генадий Колбиннің өзі келе жатыр...
Сұхбат • 05 Ақпан, 2026
Абат Пангереев, тополог: Ел мен жерді фольклор арқылы танытуға болады
Мемлекет басшысының Жолдауында еліміздің туристік әлеуетін арттырып, оған әлем халқының қызығушылығын күшейту тапсырылған еді. Шетелдік саяхатшылар сапар шегетін елін таңдамас бұрын ашық дереккөздердегі ақпаратқа сүйенетіні белгілі. Әсіресе тарихы терең, аңызы ерекше мекендерге жұрт ағылып келеді. Бұл тұрғыда жер-су атауларының шығу төркінін, оған қатысты аңыз-әпсаналарды кеңінен таныстырудың маңызы зор. Осы мақсатта жер-су атауларының фольклорлық негізін зерттеп жүрген белгілі ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор Абат Пангереевпен сұхбаттастық.
Архив • 02 Ақпан, 2026
Шерхан Мұртазаның 6 мың парақ мұрасы цифрланды
Қазақ көсемсөзінің жоталы жолбарысы – Шерхан Мұртазаның «Egemen Qazaqstan» газетінде редакторлық еткені мәлім. Қолының табы, көзінің нұры қалған редакция мұрағатында қаламгердің шығармашылық зертханасынан хабар беретін құнды қолжазбалар мен құжаттар, фотосуреттер сақталған еді. Сол қолжазбаларды алдағы заманға аман жеткеру үшін өткен жылдың қазан айында Шерағаның жәдігерлері ұлттық архивке табысталды. Бұл – аманат жүгін арқалаған тарихи шешім және маңызды қадам болды. Енді сол аманат толық жүйеленіп, зақымданған жазбалар қалпына қайта келтірілді. Соған орай және баспасөз күнінің аясында Ұлттық архив ұжымы «Шерхан Мұртазаның қаламгерлік қазынасы» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Жиын ұжымы «Қазақ газеттері» серіктестігімен селбесе ұйымдастырылды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Мәдениет • 02 Ақпан, 2026
Балбал тастан баспасөзге дейін: Әлем неге газет оқи бастады?
2 ақпан – Ұлттық баспасөз күні. Адамзат тарихының соңғы екі ғасырлық мұғдарында жаңбыр жаумай, егін шықпай қалған күндер болғанымен, жаңалықтың жаршысы – газеттің шықпай қалған күні жоқ. Қазір ол ел өмірінің ажырамас бөлшегіне айналды.
Білім • 28 Қаңтар, 2026
«Turning points Qazaqstan» журналының алғашқы саны таныстырылды
Жүріп келе жатқан жолдың бір мезетте тұйыққа тірелгенін аңғарып, басқа жолға бұрылатын кездер бәрімізге таныс. Мұндай жағдайды алдын ала жоспарлай алмайсыз, бірақ кейін дәл осы шешім өміріңіздің ең маңызды бұрылысы болғанын түсінесіз. Интеллектуалдық сапарға шыққан қоғамдық сана да тағы бір бетбұрыстың алдында тұр. Жаңадан жарық көрген «Turning points Qazaqstan», еркін аударсақ «бетбұрыс белесіндегі Қазақстан» журналы сындарлы сәтте сыни ойлайтын, көзі ашық қоғамды қалыптастыруға бағатталған еңбегін бастап үлгерді, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 26 Қаңтар, 2026
Әлеуметтік желідегі бетбұрыс: Неліктен оқырманның аз болғаны жақсы?
Әлемді түгел мен көріп, Әлеуметтік желіңдегі парақшаңда оқырман саны неғұрлым көп болса, қоғам алдындағы беделің соғұрлым биік болады. Қазір бұл түсінік те ескіріп барады. Цифрлық кеңістік алгоритмге тәуелді болып, жасанды интеллект ықпалы күшейген сайын оқырман жинаудың пайдасы жоқ екені анықталып жатыр, деп жазады Egemen.kz.
