
Коллажды жасаған – Амангелді Қияс, «EQ»
Жалдамалы баспанада тұрған жастардың басым көпшілігі қаржы қорын жинап, ипотекалық бағдарламаларға қатысуға ықылас танытқан. Тіпті кейбірі баспана да рәсімдеп, әлеуметтік мәселесін оңынан шешіп үлгерген.
«Отбасы банк» мамандарының айтуынша, бүгінде 2026 адам өтініш білдірген. Яғни жалдамалы пәтерде тұратын жастардың 81%-ы келешекте жеке баспанасын сатып алудың қамын ойластырған. Бағдарламаның игілігін көріп отырған жандар жеңілдетілген ипотека шарттарымен пәтер ала алады. Бастапқы жарна мөлшері де анау айтқандай қомақты емес – 10-20% аралығында. Жылдық мөлшерлемесі де 5-9 % деңгейінде. Бұл нарықтағы орташа ипотекалық мөлшерлемеден әлдеқайда төмен.
Сарапшылар жалдамалы баспана бағдарламасы жастардың әлеуметтік мәселесінен оңынан шешіп қана қоймай, қаржылық сауатын да арттыруға септігін тигізгенін айтады. Жастар келешегі үшін ұзақмерзімді инвестиция жинаудың әліппесін де үйреніп, үнемдеуге дағдыланады. Мемлекет жалдамалы пәтерде тұрған жастарды тұрғын үй нарығынан жеке баспанасын сатып алуы үшін орасан мүмкіндік туғызып отыр.
Жалдамалы пәтерде тұрып, қаржы қорын жинаған жастардың бірі – Әділет Әсемжанов. Энергетик маман мегаполиске жұмыс бабымен қоныс аударып келгенде баспана мәселесі қиындық тудырғанын айтты.
– Бес жыл бұрын қалаға көшіп келгенімде пәтер жалдадық. Ай сайынғы еңбекақымыздың басым бөлігі пәтер жалдау ақысына жұмсалады. Жаңадан отау құрған отбасы үшін баспана жалдау қиынға соқты. Кейін сатып алу құқығынсыз жалдамалы баспана бағдарламасы туралы естіп, құжатымызды тапсырдық. Бұл бағдарлама өте тиімді болды. Ай сайын 10-15 мың теңге аралығында ғана төлеп, қалған қаражатымызды жинадық. Енді ипотекалық бағдарламамен пәтер алуға қарекет жасаймыз, – дейді алматылық жас маман.
Алматы қаласы коммуналдық инфрақұрылым және тұрғын үй инспекциясы басқармасы басшысының орынбасары Ғалымжан Әбдішүкірұлы жалдамалы баспана жастардың әлеуметтік мәселесін оңтайлы шешуге серпін бергенін айтады.
– 2019 жылы осы бағдарлама арқылы, жұмыс істейтін жастарға жалдамалы пәтер берілді. Ай сайынғы төлем мөлшері тым аз. Соның арқасында жастар қаражат жинап, бастапқы жарнасын құйып, пәтерлі болды. Бағдарлама биыл жыл соңына дейін аяқталады. Бес жыл бойы жалдамалы пәтерде тұрған жастар біртіндеп пәтерлерді босатып жатыр. Олардың арасында бес жыл бойы тұрмай-ақ, бір-екі жылдың ішінде жеке пәтерлерін сатып алып қоныс аударған жастар да бар. Мемлекет азаматтарды әрқашан қолдайды. Жалға берілген пәтерде тұрған азаматтар да «Алматы жастары» сынды бағдарламаға қатысуына мүмкіндік туғызды. Тіпті қалада тұрып Алматы облысының аумағынан пәтер алғысы келетіндерге де мүмкіндік берді. Мұның барлығы да жұмыс істейтін жастардың әлеуметтік мәселеге алаңдамауы үшін жасалған қамқорлық. Алматы сынды ең ірі мегаполисте ай сайын 10-15 мың аралығында қаражат төлеп пәтер жалдай аласыз ба? Әрине, жоқ. Жалдамалы баспана ақысына осындай мөлшерде ақы төлеп, қалған қаржысын жинап пәтер алған жастар көп. Сондықтан бұл бағдарлама ілкімді жоба болды деп айта аламыз, – дейді Ғ.Әбдішүкірұлы.
Өзге қалалармен салыстырғанда Алматыда сатып алуға пәтер бағасы да, жалдау ақысы да қымбат. Ал осындай қымбатшылықта жалдамалы пәтердің игілігін көре отырып, қаржы жинауға мүмкіндік мол. Қала тұрғыны Руслан Қасымов сатып алу құқығынсыз жалға алу бағдарламасына жұбайы қатысқанын айтады.
– Мектепте мұғалім болып жұмыс істейтін жарым Айзада Бақытқызы осы бағдарламаға қатысты. «Ақкент» шағын ауданынан екі бөлмелі пәтерді бағдарлама арқылы жалдап келеміз. Бізге өте тиімді. Мектеп те жақын, балабақша да қашық емес. Ай сайынғы төлейтін қаражат мөлшері қомақты емес, өте аз. Есесіне, екі жақтап тапқан қаражатымызды депозитке салып жинап жүрміз. Пәтердің бастапқы жарнасын құятын сома жиналса, ипотекалық бағдарламаларға қатысамыз, – дейді алматылық Р.Қасымов.
Сатып алу құқығынсыз берілген жалдамалы пәтер көптеген жанның баспана жайын оңтайлы шешуіне серпін бергені анық. Ірі мегаполиске қоныс аударып, тұрақтап қалғысы келетін жастар игі бағдарлама келешекте де жалғасын тапса дейді.