Таным • 09 Қаңтар, 2026

Қазақ өмірінің шежіресі

50 рет
көрсетілді
2 мин
оқу үшін

Осыдан 120 жыл бұрын америкалық саяхатшы, зерттеуші, публицист Кеннен Джордждың «Сібір және айдау» («Сибирь и ссылка») атты очерктер жинағы 1906 жылы Санкт-Петербург қаласынан орыс тілінде жарық көрген екен.

Қазақ өмірінің шежіресі

Қолдағы деректерге үңілсек, америка­лық саяхатшы 1865–1868 жылдары Орыс – Америка телеграф қоғамының тапсырмасымен патшалық Ресей территориясын Беринг бұғазынан бастап, қазақ даласын көктей өтіп, көрген-білгенін қағазға түсіріп, әре­дікте фотода алып отырған.

Саяхатшы еліне оралған соң 1870 жылы Сібір өңірі мен қазақ даласында куә болған оқиғаларын хаттап-шоттап «Сібірдегі көшпелі өмір» атты кітап шығарған. Бұл туынды бұқараның қызығушылығын тудырғаны соншалық, 20 дүркін қайта басылып, әлем тілдеріне аударылған. Одан кейін 1891 жылы біз сөз етіп отырған «Сібір және айдау» кітабы жарық көрген.

о

Осы туындыда Ресей құрамындағы әкімшілік бірлік ретінде 1854 жылы құрылған Семей облысы, оның орталығы Семей қаласы және облысқа қарасты Өскемен уезі хақында біршама мәлімет жазып қалдырған. Осындағы назар аударатын дерек, автор Семейге жер аударылып келген А.Леонтьев деген саяси тұлға­ның айтуынан, қалалық кітапханаға Абай деген қазақ келіп, орыс тіліндегі әлем классикасын оқитыны туралы естігенін баяндапты.

Сондай-ақ Өскемен уезіне қа­расты Алтай стансасы (қазіргі Қатон­қарағай ауы­лы) және бұл жерден Бұқ­тыр­ма аңғары хақында: «Ауыл (станса) тау аңғарынан 3 500 фут биікте орналасқан, солтүстігі гүлді төбелер, оңтүстігінде алты фут қа­шықта Бұқтырма ағып жатыр. Айнала әртүрлі лашықтардан (киіз үйлерді айтады) құралған қазақтар қонысы. Бұл өлке Ертіс бойындағы құнарсыз жер­лерге қарағанда көз қуантады...», деп жазып, осындағы қазақтар өмірінен фото­лар түсірген екен.

Соңғы жаңалықтар