Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ
Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ«Egemen Qazaqstan»
969 материал табылды

Жәдігер • Кеше

Қола қазан

Біздің жыл санауымыздан бұрынғы ІІ және І ғасырда еура­зиялық кеңестікте ірі көшпелі империя құрған ғұн бабаларымыз адамзат тарихында әскери-әкімшілік басқару құрылымы берік мемлекет орнатқаны шындық.

Мирас • 14 Маусым, 2024

Күзгі қомырған

Ежелгі көшпелілер тұрмысында «күзгі қомырған» деген болған екен ертеде. Бұны қазіргі тілмен айтқанда, «қысқа дайындық» десек дұрыс. Яғни көшпелі халық даланың қоңыр аңы: ақбөкен, марал, қарақұйрық, т.б. жануарларды шеңберлі қоршау ар­қылы аулап, олардың етін сүр­леу арқылы келесі жазда болатын жорық асын әзірлейтін дәстүр болған.

Жәдігер • 13 Маусым, 2024

Қапсағай садақ

Ерте дәуірдің әскери-жауынгерлік өнерін зерттеген еуропалық және ресейлік мамандар Мелюкова, Черненко, Смирнов, Хазанов, т.б. еңбек­терінде және Оңтүстік Сібір тұрғындарының б.з.б. тұрмыс-тіршілігіне зерттеу жасаған А.М.Кулемзиннің жазбаларында да садақты тұңғыш болып Азия құрлығының тұрғындары қолданғаны хақында айтылады. Бұл деректер аталған өлкелерде жүргізілген археологиялық қазба ба­ры­сында табылған заттай жәдігерлер арқылы да толық дәлелденіп отыр.

Архив • 13 Маусым, 2024

Британия архиві: Шоқайға қатысты құжат

Жақында Мәдениет және ақпарат министрлігі Архив, құжат­та­ма және кітап ісі комитетіне қарасты Қолжазбалар және сирек кітап­тар ұлттық орталығының мамандары Лондон қала­сында орна­ласқан Британия ұлттық архив қорына барып, қазақ тарихына қа­тысты деректер іздестірді. Нәтижесінде, еліміз тарихына қа­тысты 15 қолжазба мен 500-ге жуық архив­тік құжат көшірмесі алы­нып, құнды деректер орталық қорын толықтырды. Осы орайда, қарт құр­лыққа сапарлап барған ізденуші топтың мү­ше­сі, Қолжазбалар және сирек­ кітап­тар ұлттық орта­лығы Ғылы­ми зерттеу жұмыс­та­рын ұйым­­­­дас­­­­тыру бөлімінің жетекші сарап­­шы­сы, тарих ғы­лым­­да­рының канди­даты Гүлсім Бисе­но­ва­мен әңгіме­лес­кен едік.

Пікір • 13 Маусым, 2024

Тарихи сана тағылымы

Үлкен ойшыл, ақын Шәкәрім Құдай­бердіұлы «Шыннан өзге Құдай жоқ, Анық Құдай – Шын Құдай, Ұқпай қалма алаң боп, Шын болмаса, кiм Құдай?» деген екен. Ғұламаның бұл пайымын тәпсірлер болсақ, «құдай» деп отырғаны ақиқат. Соның ішінде шынайы білімнің ақиқаты. Қазіргі таңда қазақ қоғамындағы басты мәселе – білім пен ақпараттың орны ауысып кетті. Шәкәрім бабамыз айтқан «шын білім» көмескіленіп, ақпараттық дүниелер алға шықты. Бұл өте қатерлі құбылыс. Өйткені шын білім, ақиқат, нағыз ілім салтанат құрмаған қоғамның болашағы күңгірт.

Ұлттық спорт • 11 Маусым, 2024

Жамбы атудан чемпионат аяқталды

Халқымыздың мергендік өнері жамбы атудан жасөспірімдер арасындағы еліміздің ІХ чемпионаты Талдықорған қаласында өтіп, оған 12 облыстан іріктелген 40-қа жуық спортшы қатысты.

Оқиға • 16 Мамыр, 2024

Қобда қазақтарының келіні

Шайзада Әбдірахманқызының Қобда бетіне келін болып түс­кеніне 45 жылдың жүзі бопты. Уақыт-ай деші... кеше ғана же­легі желбіреп 22 жасында алыс елге ұзатылған жас ару бүгінде жапырақ жайған бәйтерек сияқты үлкен әулеттің тірегіне айналды. Жақында ғана ел жаққа барған сапарымызда құлақ естіп, көз көрмеген бейтаныс өлкеге келін болып түсіп, жартығасырлық ғұмырында адамгершіліктің туын жықпай, ағайын арасында «керемет келін» атанған апамызбен тілдесіп, шүйіркелесіп қайттық.

Мирас • 04 Мамыр, 2024

Ши немесе тіз оқ

Ерте кезде қазақтар тіз немесе ши оқпен құс атқан. Бұл оқтың тіз немесе ши деп аталуына себеп, оқтың тым жіңішкелігі және қатты шиден жасалуына байланысты. Кәнігі мергендер мұндай ши оқтың төрт-бесеуін адырнаға қатар орнатып, бір деммен шашырата атқан.

Мирас • 02 Мамыр, 2024

Қол күші мен ақыл тоғысса, оқ мүлт кетпейді

Ұланбатыр қаласында «Ер жігіттің үш өнері» атты жеке­меншік компания бар. Бұл мекеме – ежелгі еуразиялық көшпелі ұлыс: сақ, ғұн, көк түркі дәуірі, одан кейінгі Шыңғыс қаған негізін қалаған Моңғол империясы тұсында қолданыста болған атыс қаруы – садақ түрлерін жаңғыртумен айналысады. Аталған мекеме басшысы көне қару-жарақ маманы әрі садақ атудан ұлттық дәргейлі мерген Төмөрхуу Батмунке мырза өткен Наурыз мейрамы қарсаңында халқымыздың салт-дәстүрін насихаттаумен айналысып жүрген «Qazaq-oner» ұлттық қауымдастығы, жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлға­лар бірлестігінің шақыруымен Қазақстанға келіп, Алматы мен Астанада көрме ұйымдастырды. Осы орайда моңғолиялық шеберге жолығып, көшпелілердің жауынгерлік өнерінің бір саласы – садақ қаруы хақында әңгімелестік.

Жәдігер • 30 Сәуір, 2024

Ғұн күймесі

Көзіқарақты қауым һәм маман тарихшылардың бәрі біледі, қазіргі қазақ халқы – әлем тарихына тұңғыш рет еуразиялық аумақта көшпелі империя құрған көне ғұндардың ұрпағы. Ақын Мағжан Жұмабаев «Ерте күнде отты Күннен ғұн туған, Отты ғұннан от боп ойнап мен туғам» дегенді бекер айтпаған болар.