Сурет: freepik.com
Қаржы вице-министрі Дәурен Кеңбейіл аталған заңға қатысты қабылданған шаралар нарық қатысушыларына да, жалпы жүйе үшін де айтарлықтай нәтиже көрсете бастағанын айтты.
«Бұл заң сатып алу рәсімдерін жеделдету, сатып алынатын тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру, сондай-ақ сатып алу үдерістерін одан әрі автоматтандыру бағытында маңызды бетбұрыс болды», деген ол, реформаның басты элементі – рейтингтік-балдық жүйе қолданылатын конкурстық рәсім, онда шешімдер адам қатысуынсыз, автоматты түрде, ЖИ элементтерін пайдалану арқылы қабылданатынын айтты.
«Қорытынды бес күннен кейін шығарылады. Рейтингтік-балдық жүйенің негізгі критерийлері жұмыс тәжірибесі, компанияның қаржылық тұрақтылық көрсеткіші, белгілі бір әкімшілік-аумақтық бірлікке тиесілігі мен т.б. Салыстыра айтсақ, бұл заң қабылданғанға дейін конкурстық рәсімдер кемінде 60 күнге созылса, рейтингтік-балдық жүйе енгізілгеннен кейін бұл рәсімдер орта есеппен 5 күнде аяқталады. Рейтингтік-балдық жүйе қолданылмаған жағдайда, әдеттегі конкурстар 10 жұмыс күніне дейін созылады», деді Д.Кеңбейіл.
Осылайша, вице-министр атап өткендей, жаңа заң бірқатар бюрократиялық рәсімдерді жоюға, сатып алуларды жеңілдетуге әрі мерзімдерді едәуір қысқартуға мүмкіндік берген. Бұған қоса реформа отандық тауар өндірушілерді қолдауға бағытталды. Заңда отандық компанияларды қамтамасыз етудің барлық түрінен босату, айыппұл санкцияларын азайту, тауар жеткізудің ең минималды мерзімін 15 күннен 60 күнтізбелік күнге дейін ұзарту, сондай-ақ төлем мерзімін 30 жұмыс күнінен 10 жұмыс күніне дейін қысқарту қарастырылған.
Мемлекеттік сатып алу туралы жаңа заң отандық компанияларға маңызды преференцияларды бекітті. Соның арқасында отандық өндірушілерге келісімшарттар жасасу кезінде басымдық беру құқығы, шарт сомасының 50% көлемінде міндетті аванс төлеу, сондай-ақ банктік кепілдіктер ұсынудан босату мен айыппұл санкциялары жөнінде жеңілдетілген талаптар қарастырылған.
«Бұл шаралар отандық тауар өндірушілерді қолдауға, сондай-ақ отандық өндірісті ынталандыруға бағытталған. Аталған шаралар өткен жылдың қорытындысы бойынша отандық өндірушілермен жасалған келісімшарттар санын едәуір арттыруға әрі отандық өндірушілермен жасалған келісімшарттың жалпы сомасын ұлғайтуға мүмкіндік берді», деп түсіндірді вице-министр.
Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, былтыр отандық тауар өндірушілермен жасалған келісімшарттардың жалпы сомасы 2024 жылмен салыстырғанда 23%-ға өсіп, 460 млрд теңгеге жеткен. Мұндай өсім мақсатты мемлекеттік қолдаудың жергілікті өнімге деген сұранысын ынталандырып, отандық компанияларға тапсырыс көлемін тікелей арттырып отырғанын айқын көрсетеді.
«Реформа мемлекеттік сатып алу саласындағы адал емес қатысушыларға қосарланған тосқауыл қалыптастырды. Бір жағынан, жалған мәлімет ұсыну мүмкіндігі күрделене түсті, екінші жағынан, бұған дейін заңбұзушылыққа жол берген тұлғаларға тұрақты қаржылық жауапкершілік енгізілді. Осылайша, мемлекеттік сатып алуға жауапты қатысу мәдениеті қалыптасып, онда іскерлік бедел мен адалдық мемлекеттік сатып алуға қатысудың негізгі факторына айналып жатыр», деді Д.Кеңбейіл.
Сенімді арттыру мақсатында мемлекеттік сатып алуға қоғамдық мониторинг енгізіліп, барлық рәсім жаңа Бірыңғай сатып алу платформасына шоғырландырылды. Шағымдану тәртібі жеңілдетілді, осы ретте шағым беру сатып алу үдерісін тоқтатпайды. Бұл шаралар шағымдардың жалпы санын 23%-ға қысқартуға мүмкіндік берді. Мемлекеттік сатып алулар жүйесін жетілдіру жұмысы жалғасып жатыр.
