Жәнібек ӘЛИМАН
Жәнібек ӘЛИМАН«Egemen Qazaqstan»
307 материал табылды

Әдебиет • 20 Ақпан, 2024

Оны ұмытқан өзі де ұмытылады

«Күнікейдің жазығында» Жүсіпбек Күнікейдің «жазығын» ғана суреттемейді ғой. Жалғыз-ақ әйел теңсіздігі емес. Адам құқығы, ар бостандығы туралы толғай келе күллі қазақ өмірін суреттейді. Жалпы, шығарманың ауқымы кең, аспаны биік, сондықтан шындығы да жалғыз кейіпкерге байланып қалмаған. Әркім өзінше ұнатып, бойлағанынша ой қорыта береді. Тұтас шығарма былай тұрсын, әр бөліміндегі бір үзіндіні кесіп алып сөйлетсе де көптеген жайтқа куәдар боламыз.

Кино • 14 Ақпан, 2024

Періштеге тақия кигізген...

1969 жылы қазақ даласы қарқылдап тұрып бір күлді. Күлкісі мынау­ Ала­тау­дан анау Мәскеуді шарпыды. Бұл 1936 жылы Мәскеудегі Қазақ өнері мен әде­бие­тінің онкүндігінде қойылған «Қыз Жібек» операсында Бекежан болып күл­ген Құрманбек пен көп ай­тыла бермейтін ақын Тайжан Қалмағамбеттің «Сақ-сақ» күл­кі­сі­нен кейін естілген Әмина Өмірзақованың күлкісі еді.

Әдебиет • 13 Ақпан, 2024

Ғылым жауап таппаған гәп

Бұрынырақтағы қазақтар білген шығар. Ғайыптан тайып ­арыстан не жолбарыс тап келсе, қандай әрекетке көшу керегін. Себебі даламызда бертінге дейін жолбарыс болғаны белгілі. Кейіннен тұқымы құрып кеткен соң, жоқ нәрсеге кім бас ауырт­сын? Мұхтар Шаханов «Гималай жолбарыстары» деген өлеңінде осы туралы толғанады ғой. Ақын онда жолбарыспен кезіге қалған адам не істеу керегін шетелде жүргенде жолбарыс аулаушыдан естігенін келтіреді.

Байқау • 12 Ақпан, 2024

Үздік оқырмандар үкіленді

Оқушылар мен мұға­лімдер арасында кітап оқу мәдениетін кө­теру мақ­сатында А.Бай­тұр­сынұлы Білім ака­де­миясы республикалық «Үздік оқырман» мұ­ға­­лімдер байқауын ұйым­дастырып, қоры­тындысы салтанатты жағдайда өтті. «Оқу­ға құштар мектеп» жо­басы аясындағы бай­қау Астанадағы Ы.Алтынсарин атын­дағы BINOM SCHOOL мек­теп-лицейінде қоры­тын­дыланды.

Жәдігер • 08 Ақпан, 2024

Ықыластың қобызы

Домбыра мен қобызсыз қазақтың күні болмаған. Бұл аспаптар елдің есін кіргізеді десе артық емес. Атам заманғыны ғана емес, алдағыны да байыптауға үндейді. Рухтандыру арқылы. Бұдан бес мың жыл бұрын тасқа қашалған таңбалардағы домбыра, қобызды айтпай-ақ қояйық, тіпті Қазақ хандығы заманындағы жырларды қозғамағанның өзінде Абай айтпай ма? «Қобыз бен домбыра алып топта сарнап...» деп. «Қобыздың шанағында есіл «Ерден» (Ғ.Жайлыбай) болып өрби береді. Өлген баласын аза тұтып басын көтермей жатып алған сол Сандыбайдың Ерденін күй тәңірі Ықылас қобызымен барып жұбатқанда бір-ақ тұрғаны туралы дерек жетерлік ел аузында. Әдебиетке де аз енбеген бұл туралы.

Ән • 08 Ақпан, 2024

Зұлқияның әні

Иә, Зұлқияның әнін орындамаған әнші кемде-кем шығар. Сонау Сәкендер заманында да, бүгінгі біздің уақытта да. Әріде Майра Уәлиқызы, беріде Рамазан Стамғазиев салғанынан-ақ ертеден келе жатқан шоқтықты туынды деуге болар. Қателеспесем, бірер бағдарламаға да өзек болған шығарма. Сөз басында Сәкенді де тегін атамадық, ән туралы тұңғыш жазушылардың бірі де осы бабамыз ба екен деген ойға қалдық.

Әдебиет • 06 Ақпан, 2024

Екі ши мен екі-үш үй

Отқа жанған талдың қабығын немесе әлсіз ғана жас бұта, әлде шиді көрген шығарсыз. Ши дегенде, далада түптеліп өсетін табиғиы. Түбіріне ат сүрінеді ондай шидің. Қалың қараған мен тобылғы, небір қия тастан екі аттап аман өтетін кей жүйрік ши түбінен сүрініп кетіп жатады. Жайылып өскен бір түп шиге бір үйір жылқы тояттайды дейтін үлкендер. Мүмкін асырып айтты ма екен, әлде бір түп ши дегені бір түбірден өсіп жетілген бірнеше түптен тұра ма екен, білмеймін.

Сұхбат • 05 Ақпан, 2024

Күмбірлеген күйге елжіремейтін қазақ жоқ

– Төлеген Шаңғытбайұлы, Астанада кейінгі жылдары күй өнеріне баса мән беріліп, «Күй анасы» қорының жұмыстары көзге көріне бастады. Аталған қор туралы айта кет­сеңіз.

Әдебиет • 29 Қаңтар, 2024

Дыбыстар диалогі

«Төбелесті күтпеген жерден бастау керек, сонда қызық болады» депті ақын Тоқаш Бердияров. Тоқаш ағасының осы бір сөзін Есенғали Раушанов эпиграф етіп алып, ол кісінің ішкі даусын керемет өлеңге айналдырған. Бұл – жалғыз Тоқаш ағаға арнау емес, жеке туынды, поэзия. Ішкі даусы, яғни жанының үні болмаса, адамның бары не, жоғы не. Ол неден бас тартып, қалайша тебіндейді – басқа әңгіме. Бар болғаны – адам туғанда дауыс салып туады.

Басылым • 28 Қаңтар, 2024

Шолпандай жарқыраған басылым

Қазақ ақыл-ойы мен зейін-зердесінің шырағы қайбір замандарда сөне жаздап барып, Абай заманында қайта жанып, Алаш арыстары тұсында жанданғанға ұқсайды.